Cách nhận biết Trầm Hương và Kỳ Nam trong tự nhiên

Trầm Hương từ xưa đến nay luôn là sản phẩm có giá trị, bởi công dụng mà nó mang lại. Hiện nay, giới doanh nhân xem Trầm hương là một trong những sản phẩm không thể thiếu  trong kinh doanh, cũng như cuộc sống hằng ngày…

Theo kinh nghiệm của dân đi địu và nghiên cứu khoa học, sự hình thành Trầm Hương trong thân cây Dó Bầu bao gồm rất nhiều yếu tố liên quan chặt chẽ với nhau như loài cây, tuổi cây, các yếu tố thiên nhiên (nắng gió, nhiệt độ, ánh sáng, lượng mưa, độ ẩm của đất…). Thông thường các yếu tố này được chia thành hai loại là chấn thương trên thân cây (như bom đạn găm phải, búa rìu chặt vào thân cây, lỗ hổng do sâu bệnh đục khoét hay cành cây nứt gãy do gió bão…) và thời gian hình thành 10-20 năm kết hợp cùng phản ứng hóa học trên vết thương. Từ hai yếu tố chính trên kết hợp sẽ cho ta chất lượng Trầm Hương tốt hay xấu.

Hình ảnh dưới đây sẽ giúp hiểu rõ hơn về cách nhận biết trầm hương và kỳ nam như thế nào:

ky-nam-va-tram-huong-la-gi

Kỳ Nam có mầu nâu sẫm do chứa nhiều tinh dầu

gia-tram-huong-ky-nam

Gỗ trầm hương màu nhạt hơn Kỳ Nam

Dân đi địu chuyên nghiệp thường đi sâu vào các khu vực rừng già có nhiều cây Dó Bầu để săn kiếm Trầm Hương. Trước hết để nhận biết cây nào có Trầm Hương thì phải nhìn qua về bì vỏ của cây Dó Bầu. Theo kinh nghiệm lâu năm, những cây nào có mặt bì có kết cấu lõm, lồi và bì cây sần sùi, khô nứt, xuất hiện những chấm màu tím, đỏ nâu thì đó là dấu hiệu trong thân cây có chứa Kỳ Nam. Ngoài ra nếu mặt bì xuất hiện lớp nấm cộng sinh thì báo hiệu này càng chắc chắn. Đó là cách nhận biết Trầm Hương và Kỳ Nam từ bên ngoài cây.

Cách nhận biết Trầm Hương và Kỳ Nam qua chất và vị

Cách nhận biết Trầm Hương và Kỳ Nam chính xác nhất chính là qua chất và vị của nó. Trước hết Kỳ Nam có mùi thơm hơn do lượng tinh dầu tích tụ nhiều hơn trên thân gỗ. Dầu ở thân Kỳ Nam có mùi hương ngào ngạt như sáp ong. Ngoài ra khi cầm miếng Kỳ Nam trên tay, ta có thể nhận thấy chất gỗ mềm và nhẹ hơn, thử nếm sẽ có vị chua cay đắng ngọt rất đặc trưng. Trầm Hương thường có chất liệu cứng hơn, màu nhạt và có vị đắng. Trầm Hương thường có mùi tinh dầu thoang thoảng, nhẹ hơn Kỳ Nam do lượng tinh dầu tích tụ thấp hơn. Ngoài ra có một cách nhận biết Trầm Hương và Kỳ Nam là thử khói của nó. Khi đốt khói từ Kỳ Nam sẽ bay thẳng lên không trung dần tan đi, còn khói của Trầm Hương sẽ tỏa ra thành vòng tròn và tan trong không khí….

Trầm hương là gì?

tram-huong

Trầm hương không phải là một cái tên quá xa lạ với mỗi người chúng ta, Nhưng Trầm Hương là gì  thì không phải ai cũng biết. Theo dân gian,  hương trời bay theo gió đáp vào chỗ bị thương trên cây Dó Bầu, hòa vào nhựa chảy ra, hun đúc theo thời gian, tạo thành trầm, chứa đựng linh khí đất trời.

Quý đọc giả cùng Hương Trầm Việt tìm hiểu Trầm hương là gì nhé.

 Hình thành Trầm Hương

NHANG - TRAM -HUONG
Cây dó bầu bị tổn thương sau nhiều năm sẽ hình thành Trầm Hương

Trầm hương thực chất là lượng dầu kết tinh trong gỗ cây Dó Bầu. Lý do vì sao nó kết tụ như vậy thì ngày nay giới khoa học đã tìm hiểu và nắm rõ được quy luật và cách tạo trầm.

Khoa học đã khẳng định, trầm hương là phần gỗ chứa nhiều nhựa thơm sinh ra từ thân cây dó mọc nhiều trong những cánh rừng già của Việt Nam ngày xưa. Khi cây dó bị thương, chất dầu trong cây tụ lại để kháng cự sự phá hoại nhiễm bệnh từ bên ngoài, chất dầu đọng lại đó dần dần biến tính và thành trầm, tuỳ theo thời gian hình thành và mức độ nhiễm mà sẽ cho ra được những khối trầm to nhỏ và hình dáng khác nhau. Những cây dó có trầm thường bị xơ xác và thân có u, bướu, bị sâu đục, gò mối đóng, mảnh bom đạn găm vào, cây bị giông gió làm gãy cành hay bị sét đánh…

 Phạm vi phân bố của trầm hương

Cây trầm hương phân bố ở các nước Châu Á, thường mọc ở các khu vực rừng mưa ở Việt Nam, Thái Lan, Campuchia, Lào, Malaisia, Indonesia,bắc Ấn Độ, Philippines, Borneo và New Guinea.

Ở Việt Nam thì ngày xưa trầm hương phân bố rộng rãi ở trong rừng rậm nhiệt đới thường xanh, mưa mùa, ẩm nguyên sinh thuộc các tỉnh Tuyên Quang, Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, đặc biệt từ Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế, Quảng Nam, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Bình Định, Ninh Thuận, Bình Thuận, đến Tây Nguyên, An Giang, Kiên Giang và đảo Phú Quốc.

Trong đó thương hiệu trầm hương Khánh Hòa được thế giới biết đến nhiều nhất bởi chất lượng trầm tốt, thuộc 1 trong những loại trầm hương cao cấp.

Phân loại Trầm hương

Trầm hương được chia làm 4 loại chính:

Ky-nam-tram-huong-1170x658
Kỳ Nam
  • Kỳ nam:  là loại trầm hương đặc biệt quý hiếm, giá trầm hương Kỳ nam lên đến hàng tỷ đồng – cao nhất trong các loại trầm vì đặc tính khó khai thác.
    Trầm Kỳ nam có lượng dầu lớn nhất trong các loại trầm, mềm và dẻo, mùi hương đầy đủ vị cay,đắng, thơm, ngọt, khói xanh bay thẳng lên cao.
    Trầm Kỳ nam được phân thành 4 loại: Bạch Kỳ, Thanh Kỳ, Huỳnh Kỳ và Hắc Kỳ.
  • Trầm rễ: gần giống trầm Kỳ nam, nhưng không có được độ hoàn hảo như Kỳ nam.
    Rễ cây chìm hoàn toàn dưới nước hình thành nên Trầm rễ.
    Với đặc tính khó khai thác và giá trị kinh tế cao, trầm rễ chủ yếu được mua bán qua tay nhanh chóng mà không bày bán trên thị trường.
  • Trầm kiến: là loại trầm có lỗ, hang do kiến đục làm tổ trên cây. Nếu trầm rễ chìm hoàn toàn dưới nước thì trầm kiến chỉ chìm lửng dưới nước.
    Mức giá trầm hương kiến dao động từ vài trăm triệu trở lên, là một loại trầm khá quý hiếm trong tự nhiên.
    Trầm kiến cũng được chia thành nhiều loại: Kiến xanh, kiến điệp, kiếm kim, kiếm vách lầu, kiến gai, kiến lỗ, kiến trắng, kiến đen đụp.
  • Trầm tốc: là loại trầm được hình thành trên thân cây Dó, chất đặc, không có lỗ. Với mức giá trầm hương từ vài trăm đến vài triệu đồng, trầm tốc được ưa chuộng và thông dụng trên thị trường hiện nay.
    Chất lượng của trầm tốc nằm ở mức ổn định, cùng mức giá hợp túi tiền, trầm tốc trở thành lựa chọn tối ưu cho những người muốn sở hữu.

    • Đây là loại trầm hương nhiễm rất ít lượng dầu nên được đánh giá là hạng thấp nhất trong Trầm hương. Tốc có rất nhiều loại nhưng điển hình là: Tốc đỉa, tốc dây, tốc hương, tốc pi. Trong đó tốc hương là loại Tốc có mùi thương rất thơm.+ Tốc đỉa : Thuộc nhóm tốc có mức độ nhiễm dầu nhiều trong các thớ gỗ, dạng nhỏ, cỡ ngón tay, đầu đũa con hoặc như con đỉa.

      + Tốc dây : Thuộc nhóm tốc có mức độ nhiễm dầu xen, tạo nhiều vòng giữa các thớ gỗ, thường có dạng tròn, dài, hình dạng rễ cây.

      + Tốc hương: Thuộc nhóm tốc có mức độ nhiễm dầu dạng mảnh, mùi thơm nổi trội hơn các lọai tốc khác.

      + Tốc pi : Thuộc nhóm tốc có mức độ nhiễm dầu mỏng, bao quanh bên ngoài các thớ gỗ theo dạng hình tháp, hình ống lớn.

      Xem tiếp bài: Trầm hương chữa bệnh gì ?